De juiste technische oplossing

Otto Kroesen

Het christelijke tijdperk is het tijdperk van de verlossing. De verlossing is niet alleen aan het einde, maar gaat in kleine stappen voorwaarts. Een dergelijke stap voorwaarts is bijvoorbeeld het houden van verkiezingen om de vier jaar. Dat maakt vreedzame machtswisselingen mogelijk. Daarmee is een echt probleem opgelost. Ook voor het christelijke tijdperk werden zulke verbeteringen wel aangebracht, maar meer bij toeval. Na Christus wordt het bewust nagestreefd. Vanaf de komst van Christus moest iedereen wel toegeven dat de wereld vol leed en onrecht is en dat schept ruimte voor verbetering.

Vaak mislukt dat. Waar het lukt moet het echt nodig zijn – dat is een eerste voorwaarde. Er moet een morele druk gevoeld worden. Dat is een moderne manier om te zeggen dat God het wil. Maar dat is niet genoeg. Het moet ook kunnen! Waar je niet voor bevloeiing kunt zorgen – bijvoorbeeld in droge gebieden in Afrika – daar kan wel een morele druk zijn om iets te doen, maar het lukt niet. De wereld werkt niet mee. De middelen zijn er niet. Soms zijn er ook situaties waarin de morele druk er wel is, en de middelen ook aanwezig, maar de mensen laten het afweten. Ze willen niet. Of ze zien de mogelijkheden niet die er zijn! De juiste uitvinding is nog niet gedaan! Of de juiste menselijke samenwerkingsvorm is nog niet gevonden. Als er geen oplossing is is er ook een verlossing.

Pas als God een morele druk laat voelen, als de wereld ook de middelen verschaft, en als mensen ook door regelingen, samenwerking en/of technische ingrepen die middelen weten te mobiliseren, kan er niets gebeuren. God, mens en wereld moeten bij elkaar komen.

Soms zie je dat voor je ogen gebeuren. Zo had ik de laatste weken de gelegenheid bedrijven, projecten en universiteiten in Zuid Afrika te bezoeken. Stagiaires en afstudeerders zouden daaraan verbonden kunnen worden en gezamenlijk onderzoek kan opgezet worden: dat was het doel van mijn reis.

Morele druk om iets aan de problemen te doen is er overal in Afrika. God is overal. Vaak ontbreekt het aan menselijke capaciteit en nog vaker ontbreekt het aan middelen. Tot op zekere hoogte is Zuid-Afrika daarop geen uitzondering, maar toch heb ik er wat mooie dingen gezien. Veelbelovende technische oplossingen die ook elders in Afrika van betekenis kunnen zijn. Zo was bij de universiteit van Johannesburg een techniek in ontwikkeling om plastic te recyclen zodat het weer de originele kwaliteit had. Wie weet hoeveel plasticafval in Afrika rondzwerft ziet dan enorme potentie. Het is natuurlijk waar: er wordt morele druk gevoeld in Zuid-Afrika om dingen te verbeteren en Zuid Afrika beschikt vaak over meer middelen om het ook te realiseren.

Maar ik wil graag een voorbeeld noemen dat me aansprak. Dat is een container met blusapparatuur en een enorme watertank. Dat water was ook nog eens speciaal behandeld zodat het effectiever was om te blussen. Dergelijke containers kunnen in de townships neergezet worden. De universiteit van Johannesburg helpt een bedrijf van de grond om dat te doen. Ik kreeg een proefmodel te zien. Eigenlijk gewoon een container zoals elke container eruit ziet. Maar een dergelijke container houdt een gebied van 200 m in het rond brandvrij. Ik dacht: een dergelijke technische oplossing bedenk je niet in Delft. Wat weten we daar van townships? Ja, wel het een en ander, maar ik heb nog niet gezien dat iemand een oplossing bedacht had voor het brandgevaar in deze townships. Maar het is natuurlijk waar: de huizen staan zo dicht op elkaar en zijn vaak van hout. Het vuur kan razendsnel om zich heen grijpen en veel levens vernietigen. En het is natuurlijk ook waar dat in een moment van inspiratie een mens altijd mogelijkheden ontwaart in de wereld, de natuur, de menselijke instellingen – waar je anders nooit op gekomen zou zijn. Chapeau!