Godallemachtig eendrachtig

Hugo de Grootlezing op 15 november in de Oude Kerk.

Op initiatief van de Raad van Kerken in Delft wordt op 15 november voor de derde maal de Hugo de Grootlezing gehouden. Degene die dit jaar deze ambitieuze redevoering voor zijn rekening neemt is niemand minder dan dr. Joris Vercammen, aartsbisschop van de Oud-Katholieke Kerk in Nederland.

Ambitieus mag zijn toespraak zeker genoemd worden. “Godallemachtig” is nu niet bepaald een woord wat mensen vandaag de dag in de mond nemen. Niet alleen uit Jorwerd is God vertrokken, maar inmiddels ook uit grote delen van Nederland. Steeds minder mensen hebben nog iets met het christelijk geloof.

En eendrachtig is men ook al niet meer in Nederland. Integendeel, de tegenstellingen nemen toe: tussen hoog-en laagopgeleiden, tussen allochtonen en autochtonen, tussen arm en rijk, tussen ‘de politiek’ in Den Haag en de rest van Nederland. Na het ik-tijdperk aan het einde van de vorige eeuw is Nederland hardhandig wakker geschud uit de roes van het individualisme. Men heeft de gemeenschap weer ontdekt. Dat wil zeggen, het gebrek aan saamhorigheid, onderlinge betrokkenheid, solidariteit. De omgangsvormen zijn verruwd en de hufterigheid heeft de beschaving ver achter zich gelaten.
Van vrijheid als het ongehinderd streven naar hoge idealen is niet meer overgebleven dan een verschraald egocentrisch “Als je mij maar met rust laat. Waar bemoei je je mee?”. Politieke partijen, plaatselijke en landelijke bestuurders, pijnigen hun hersenen over de vraag hoe je dat (van God-) losgeslagen zooitje ongeregeld weer onder één noemer kunt brengen. In navolging van Jan Peter Balkenende zoekt de ene na de andere partijleider naar normen en waarden. Maar ja, hoe breng je dat de mensen bij?
Waarden geven mensen een doel in het leven. Hun leven krijgt een bedoeling, een zin. Zingeving hangt weer samen met levensovertuiging. Maar ja, die hadden ze in Den Haag nu netjes opgesloten achter-de-voordeur. Hoe je denkt, wat je gelooft, dat hou je maar netjes voor je. Dat is privé.
Niet dus. Vercammen pleit ervoor dat overheid en religieuze organisaties, zoals bijvoorbeeld kerken, met elkaar in gesprek gaan. Waarden en normen, zingeving, de kerk is er vol van en kan daarom de staat heel wat bieden. De staat moet de angst laten varen dat kerken alleen maar zieltjes willen winnen. En de kerken van hun kant moeten de pretentie laten varen dat zij het patent op de waarheid hebben. Hooguit hebben ze de waarheid in pacht, of liever gezegd, ze staan in dienst van de waarheid.
Eindredactie namens de Raad van Kerken Delft: ds. Jurjen G. Fennema
website: www.raadvankerkendelft.nl