Inspiratie: Kuifje in China

door Hans van Drongelen

Het MoTiv-team is begin juli met een delegatie van docenten en PhD-studenten van DIMES (onderzoeksschool voor micro- en nanoelectronica aan de Technische Universiteit Delft) naar Chengdu in China geweest. Daar was MoTiv onderdeel van de Summer School voor PhD-studenten uit China en Nederland. De opdracht voor MoTiv was om binnen het technische programma te werken aan wederzijds begrip en teamvorming en ervoor te zorgen dat er een gezamenlijk resultaat van de werkweek werd geleverd door alle aanwezige studenten.

In 2013 deed MoTiv al mee aan zo’n High Tech en High Talent Summer School maar dan in Xi’an, de stad met het grote ondergrondse terracotta-leger dat daar roerloos in een eeuwige rangorde in een immens grote hal staat opgesteld. Tijdens dit eerste bezoek moesten we nog veel leren en voelden we ons ‘Kuifje in China’, naïef maar vol avontuurlust. Kuifje leert snel en had zich voorgenomen een volgende keer anders te werk te gaan. Dat is gelukt. Een startbijeenkomst met de TU-Delft studenten om hen op hun taak in China voor te bereiden en een andere aanpak van de groepsdynamica in Chengdu zelf, waren de sleutels tot succes.

de-blauwe-lotusWat doet MoTiv in China?
Er zijn meerdere antwoorden mogelijk om deze vraag te beantwoorden. Omdat we ervoor gevraagd zijn. Omdat het leerzaam is. Omdat we studenten uit uiteenlopende culturen (in een vroegtijdig stadium) leren wat teamwork is. Zelf zou ik willen antwoorden met: Omdat deze opdracht mij direct in contact brengt met de ervaringen van (jonge) mensen in deze tijd vanuit uiteenlopende perspectieven en achtergronden. Het is voor mij een kans om de vraag naar de mens beter in zicht te krijgen en te leren beantwoorden. Zo nu en dan wordt er door collega’s en belangstellenden wel eens gevraagd: Wat is nu de formule van MoTiv? Ze denken dat het ons gaat om leuke werkvormen, gesprekstechnieken, nieuw soort trainingen of studiebijeenkomsten. Die willen ze graag van ons overnemen en uitproberen in de eigen setting. Maar onze manieren van werken zijn niet bepalend. Er gaat iets aan vooraf. En dát zou je de formule van MoTiv kunnen noemen.

De formule van MoTiv
Wat is die formule dan? Voor mijzelf is deze niets anders dan de vraag: Wat is er vandaag met mensen (gelovig en niet-gelovig) aan de hand en wat zegt dat ons nu te doen? Dat is voor mij een helder startpunt waaruit het dagelijkse werk voortvloeit. Deze formule stelt de mens/student/professional van vandaag centraal, stelt mij in staat om (onbevooroordeeld) met mensen om te gaan en in te spelen op hun vragen en behoeften. Werken in dienst van deze vraag houdt mij scherp en maakt mij gevoelig voor nieuwe mogelijkheden en nieuwe vormen. Zo kan ik de ervaringen van mensen van deze tijd koppelen aan mijn ervaringen, mijn inzichten, mijn overtuiging, mijn kennis en mogelijk samen met anderen tot een nieuwe stap komen.

Kuifje met vraagtekenHet vraagteken
Wat ik bij collega’s in binnen- en buitenland nogal eens zie is de gedachte dat kerk, theologie, traditie, naar deze tijd ‘vertaald’ moeten worden. Dan kijkt men naar marketing methodieken en opsmuk om het goede verhaal voor deze tijd ‘geschikt’ te maken. En men doet een heleboel tijdverslindend en soms ook kostbaar ‘vertaalwerk’ met teleurstellend resultaat. Ik merk dat als ik uitga van de vraag naar de ervaring van mensen in deze tijd en wat de fundamentele kwesties zijn waar ze mee bezig zijn, heel veel poespas meteen wegvalt. Ook bij Kuifje verschijnt er bij elke observatie een vraagteken boven zijn hoofd, een signaal dat zegt: Wat heeft dit allemaal te betekenen? Van daaruit reageert hij en probeert hij tot een oplossing van een vraagstuk te komen. Het vraagteken is alles wat Kuifje in eerste instantie in handen heeft. Daarmee stapt hij op de mensen af.

Plezier
Deze houding maakt Kuifje tot deelnemer (en niet beschouwer) van het avontuur waarin hij betrokken is en wordt zijn inzet deel van het antwoord waar ook anderen aan werken. Betrokken zijn bij wat de studenten in de Summer School deden, inzet leveren bij hun werk, dat was voor MoTiv in China een essentieel uitgangspunt. Van de eerste tot de laatste minuut waren we van de partij. We deden mee aan groepsuitjes en waren ook tijdens de technische colleges van Delftse en Chinese hoogleraren en ondernemers present in de collegezaal. We waren aanwezig bij alle officiële ontvangsten en ontmoetingen en bespraken uitvoerig de voortgang met docenten en organisatoren van de Summer School. We waren elk afzonderlijk deel van een groep studenten waarmee we de opdrachten bespraken, groepen die zelf hun voorzitter hadden gekozen en die gezamenlijk hun presentaties in het Engels deden. Er werden persoonlijke grenzen verlegd, schuchterheid en onzekerheid werden overwonnen, de inzet en concentratie waren bijzonder hoog. Net als het plezier dat men met elkaar had. De formule van MoTiv werkte, ook in China.