Amelia Santoso

Amelia Santoso

Amelia Santoso

Amelia is één van de twee vaste professionele pianisten bij kerk aan het Noordeinde. Ze werd geboren in Jakarta, Indonesië en begon met pianoles toen ze vijf jaar oud was. Ze voltooide het pre-conservatoriumprogramma op de Jakarta Music Foundation in 2003. Sinds 2004 woont ze in Nederland. Ze begon in 2004 aan Codarts Rotterdam, de internationale hogeschool voor muziek en dans. Daar studeerde ze bij Stéphane de May.
In 2009 haalde ze haar Bachelor, waarna ze de prestigieuze Nuffic Huygens Scholarship ontving, om fulltime verder te studeren. In 2011 haalde ze haar Master diploma. Ze studeerde verder in België, aan het Institut Supérieur de Musique et de Pédagogie in Name. In 2013 behaalde ze zo haar tweede master. Sinds 2010 geeft ze les aan Codarts, als assistent van professor Stéphane de May.
Ze treedt regelmatig op als solist en als kamermusicus met haar Scherzando Trio (fluit, klarinet en piano) en met andere instrumentalisten. In kerk aan het Noordeinde begeleidt ze de cantorij, de gemeente en gastmuzikanten.

Interview met Amelia Santoso
Eenvoudige liederen moeilijkst om te begeleiden

door: Ineke van Beelen

Amelia Santoso: we horen en zien haar allemaal piano spelen, maar we kennen haar nauwelijks. Verder dan ‘Indonesië’ komen we niet. Terwijl ze één van onze drie professionele musici is. Deze zomer werd haar verblijfsvergunning in Nederland tot 2019 verlengd. Alle reden dus voor een interview met deze 29-jarige rasmuzikant.

Op een grauwe, regenachtige 1e advent, spreken we elkaar in de ruimte van de crèche. Die Amelia overigens voor het eerst ziet, want ze komt nooit verder dan de begane grond….

Amelia SantosoJe bent sinds 2004 in Nederland. Steeds moet je verblijfsvergunning worden verlengd. Hoe is het om zo te leven?
Het is een onzeker bestaan. Je moet aantonen dat je een vaste bron van inkomsten hebt op je eigen vakgebied, in mijn geval dus piano spelen. Andere soorten werk tellen niet voor je ‘permit’. Je zit eigenlijk in een vicieuze cirkel: plannen is moeilijk, want je weet niet of je volgend jaar nog in Nederland bent. Maar vaste afspraken heb je juist nodig voor je ‘permit’.
En als je alle formulieren weer hebt ingevuld, is het afwachten wat de IND besluit. Dat is echt een ‘black box’. Dit jaar was het voor mij een geweldige verrassing dat ik tot juni 2019 mag blijven! Heerlijk natuurlijk, al begrijp ik niet waarom.

Wat voor werk heb jij dan allemaal?
Behalve kerk aan het Noordeinde, heb ik sinds kort een vaste aanstelling aan het Rudolf Steiner College in Rotterdam (een antroposofische middelbare school, IvB). Daar begeleid ik vier dagen per week de danslessen (eurithmie). Verder geef ik al les aan het conservatorium Codarts in Rotterdam. En ik treed regelmatig op. Kijk maar op mijn website!

Uit wat voor gezin kom je, en was je al vroeg bezig met muziek?
Naar Indonesische begrippen kom ik uit een heel klein gezin: ik heb één oudere broer, we waren met z’n vieren thuis. We woonden in Jakarta. Ik ben katholiek opgevoed. Eigenlijk heb ik vanaf m’n derde al muziekles! Mijn broer van 6 ging toen naar de muziekschool en ik zeurde ontzettend dat ik ook wilde. Toen mocht ik mee, met mijn moeder. En ik hield het langer vol dan hij, tot ieders verbazing. Ik leerde noten lezen, zingen en een beetje spelen op het orgeltje thuis. Na 3 jaar kochten mijn ouders een piano voor mij, omdat ze zagen dat ik het echt heel graag wilde.

Waarom ben je op je 19e naar Nederland gekomen?
Ik zat op een middelbare school voor muziek en wilde graag verder met muziek. Ik dacht aan studeren in het buitenland, maar wist niet waar. Toevallig had één van mijn leraren in Rotterdam gestudeerd en hij wilde wel een aanbeveling schrijven. Ik had dus net zo goed in een ander land terecht kunnen komen! Ik kreeg vrij makkelijk een verblijfsvergunning om in Nederland te studeren. Zo hoefde ik geen Nederlands te kunnen spreken. Een kamer vinden was wél heel lastig. Gelukkig maakte een neef van mij, die in Maastricht studeerde, me wegwijs. Van te voren was ik het meest bezorgd over de vraag hoe mijn pianoleraar zou zijn. Want met je leraar ga je heel intensief om, bijna elke dag. Het is eigenlijk de belangrijkste relatie die je hebt. Gelukkig ging dat bij mij heel goed.

Wat was je eerste indruk van kerk aan het Noordeinde?
Het was zo klein! In Jakarta werden elke zondag wel drie diensten gehouden, zodat alle belangstellenden naar de kerk konden gaan. Anders moesten de mensen buiten staan.
Maar door de kleine groep is het wel heel intiem, heel persoonlijk. Het meest bijzondere moment vind ik als iedereen in de kring staat. Je deelt brood en wijn en je kunt elkaar allemaal zien en in de ogen kijken. Dat is elke keer weer een speciaal moment.

Amelia SantosoHoe is het om in de kerk aan het Noordeinde piano te spelen, als klassieke pianist?
Het is heel afwisselend. Sommige melodieën zijn bekend over de hele wereld, en die waren me heel vertrouwd. Ik speel het liefst muziek van blad: dat is nu eenmaal mijn opleiding. Gelukkig zijn er veel partituren aanwezig. En inmiddels ken ik veel begeleidingen ook, natuurlijk. Het is heel fijn om de cantorij te begeleiden. Het tempo ligt hoog, ze zingen heel afwisselend en ontwikkelen zich steeds verder. Eigenlijk vind ik juist de eenvoudige liederen die de gemeente zingt, waar geen partituur van is, het moeilijkst om te begeleiden. Dat is deels improvisatie en het zijn geen klassieke harmonieën. Hoe ga je vloeiend van het ene naar het andere akkoord, hoe zorg je voor een basis waarop de gemeente lekker zingt? Ik heb de theorie gehad, maar wat is het in de praktijk moeilijk! En ten slotte is het heerlijk om gastmuzikanten te begeleiden.

Wat is je favoriete muziek?
Op dit moment houd ik erg van de kamermuziek van Ravel en van Schuman. Ravel speel ik wel eens tijdens een dienst, bijvoorbeeld zijn Pavane en Minuet. Schuman speel ik het meest met mijn Scherzando Trio. (kijk en luister)

Hoe is jouw Nederlands momenteel?
Ik kan inmiddels vrij goed Nederlands verstaan en de diensten grotendeels volgen. Dat was in het begin wel anders! Maar Nederlands spreken vind ik nog steeds moeilijk. Dat komt ook omdat iedereen vanzelf Engels tegen mij praat en omdat de voertaal op het conservatorium Engels is. Je krijgt in Nederland niet meer de kans om Nederlands te leren!

Heb je nog speciale plannen de komende maanden?
Eerst staan er nog een paar concerten op stapel. Waarschijnlijk ook één met het kinderkoor van Thea. Dus dat is flink oefenen. Kerstmis en de jaarwisseling vier ik….in Indonesië. Voor het eerst in 10 jaar ben ik met kerst weer bij mijn ouders, wel drie weken! Daar verheug ik me erg op.

Hoe ziet jouw ideale toekomst er uit?
In mijn ideale leven is Indonesië mijn thuisbasis, bijvoorbeeld de helft van het jaar. Daar geef ik les en speel ik in de kerk. En in de rest van het jaar doe ik allerlei muzikale projecten in Nederland. De ontwikkelingen met internet maken dit wel mogelijk. Zo heb ik al eens met skype les gegeven! Repeteren via skype is nog onmogelijk, ha, ha, maar wie weet wat de toekomst brengt…..

Links
>>Scherzando Trio (Youtube, 7,5 min.)
>>www.amelia-santoso.com