Na Parijs

Ria Breugem

Angst is een raar ding. Je kunt onverschrokken willen zijn, maar angst laat zich niet beredeneren en sturen. Angst kan je zomaar bespringen. Angst ontregelt je systeem, het verlamt je. We zijn allemaal bang voor nieuwe aanslagen, maar wanneer wordt dat ‘bang zijn’ angst? Hoe verwoord je je zorgen? En wat troost?

In de week na de aanslagen probeerde ik bij mensen die in ik die week trof, het onderwerp ter sprake te brengen. Het even te benoemen, voordat het weer over de dingen van alledag ging. Dat ging moeizaam en de reacties waren zeer divers. Toen ik iemand mailde: ik stuur je wat warmte en licht in deze donkere dagen was de reactie: zo jij bent er vroeg bij dit jaar. In een andere situatie zei ik: wees in deze situatie maar blij dat je nog geen kleinkinderen hebt (zelf net een tweede kleinkind ) Reactie: nou ik zou er maar lekker van genieten. Bij een theeafspraakje met een vriendin: ik wil er echt niet over praten, ik krijg er nachtmerries van. Vervolgens ging ik vragen: …en heb je nog last van de gebeurtenissen in Parijs? Nou ik lees gewoon even geen kranten en kijk geen televisie, verder gaat het goed. Het zal wel weer over gaan, toch? Tja daar moet je maar niet teveel aan denken… Je kunt angst blijkbaar ook ergens ‘parkeren’ of niet toelaten. We willen niet overmeesterd worden. Na een halve week heb ik het opgegeven en ben er niet meer over begonnen.

Ik ben bang, bang dat het niet overgaat, dat wij vroeg of laat ook aan de beurt zijn. Dat het één grote chaos wordt, die wereld waaraan mijn kleinkinderen nog meer net zijn begonnen. Ik ben bang voor die schreeuwende blanke medemens.
Ik wilde ‘de straat op’, maar waartegen of waarvoor? Voor het behoud van onze manier van leven? Nou daar valt nog wel wat op af te dingen, zo verheffend is die manier van leven nou ook weer niet altijd. Ik wilde ‘de straat op’ om geen wig te laten drijven tussen moslim en niet-moslim.

Wat mij troostte was de voorbede die zondag erna in de kerk, waarin ook aan de daders en hun familie werd gedacht. En het prachtige: Erbarme dich, gezongen door Anjo ontroerde menigeen tot tranen toe.
Wat mij geruststelde, was dat mooie artikel in de Volkskrant van een juf, werkzaam in één van de banlieues in Parijs. Haar 15/16/17 jarige leerlingen waren één minuut stil zonder ordeverstoring: die lui waren te ver gegaan op die bewuste vrijdagavond. Ook zij waren nu bang en beseften hoe Frans ze eigenlijk waren.

Heb altijd gedacht dat moed het tegenovergestelde was van angst en dat is het misschien ook wel, maar meer en meer kom ik tot ontdekking dat het liefde en vertrouwen is dat angst geen kans van slagen geeft. Maar hoe het je zal vergaan als er een wapen op je wordt gericht? Ik weet het niet. Ook niet hoe je je voelt nadat je zoiets hebt meegemaakt? Het vertrouwen op de Allerhoogste lijkt me uiteindelijk van het allergrootste belang. En geen angst kennen is misschien wel de hoogste vorm van vrijheid.