This little babe – strijdbaar kerstlied

Melodie: Benjamin Britten, 1942, tekst: Robert Southwell, 1595
Maria Salomons

Een kerstlied dat gezongen gaat worden dit jaar door de cantorij is “This little babe”. Als je de eerste drie woorden van dit lied leest, denk je gelijk aan een baby bibberend in de kou, dat zal wel een liefelijk lied zijn.
maria1Maar na drie woorden van het lied gehoord te hebben, weet je al snel dat het een andere kant op gaat: “This little babe so few days old, is come to rifle Satan’s fold!” Het is een zinderend en snel lied, die een zeer strijdbaar kind ten tonele voert. Hij ligt daar wel kou te leiden in de kribbe, maar in de kou en tranen ligt juist de aanval op de duivel. De tekst is eeuwenoud, door Robert Southwell, die de strijd wel heeft geleden.
De muziek van Britten, geschreven in oorlogstijd, onderstreept deze strijdbaarheid. Het lied is snel en de canon die erin voorkomt, vallen de stemmen zeer kort na elkaar in, die het effect geeft van een echo, waarbij de nagalm van de kerk het echo-effect nog versterkt.
Dat het lied geen liefelijke melodie heeft, is met deze krijgshaftige tekst logisch, maar waarom zo snel en deze echo, wat voegt dit aan de tekst toe? In eerste instantie dacht ik aan een aanvallend leger, waarbij elke stem een nieuwe rij aan het leger toevoegt. Maar het kan ook een diepere betekenis hebben. Het stuk is origineel geschreven voor een kinderdkoor. Ik heb het stuk voor het eerst gehoord bij een uitvoering van het kinderkoor van Thea en dat maakte diepe indruk. Daarom denk ik dat de snelheid van het stuk niet alleen op het aanvallende leger slaat, maar ook het kind-zijn van Jezus benadrukt. Kinderen zullen het zelf niet zo merken, maar nu ik zelf dit jaar moeder ben van alleen volwassen kinderen besef ik hoe snel kinderen opgroeien. Dat kan de canon ook benadrukken: van baby tot jong volwassene, als ouder loop je er altijd een stap achter als het kind zijn eigen weg zoekt, zoals ook het Christuskind zijn doel zal vinden: het verslaan van de duivel.
Ondanks dat dit stuk in de kerstnacht nu niet met kinderen wordt uitgevoerd, willen we als cantorij toch het lied van de strijdhaftigheid en het opgroeiende Kind ten gehore brengen. Met het besef dat we ook de strijd met het slechte moeten aangaan om te zorgen dat ook onze kinderen ruimte hebben om hun weg te vinden in deze wereld.

Nu al horen: https://www.youtube.com/watch?v=U_Tux6tixN0
Over Benjamin Britten: https://en.wikipedia.org/wiki/A_Ceremony_of_Carols
De originele tekst van Robert Southwell: http://www.luminarium.org/renlit/newheaven.htm

maria2