Inleiding – Otto Kroesen
Een nieuw seizoen begint. – Op zich is dat een opmerkelijke uitspraak. Want het kerkelijk seizoen begint immers pas met advent. Wij zijn nog midden in het kerkelijk jaar. Als we in september spreken van “een nieuw seizoen” gebruiken we dus niet de kerkelijke kalender maar veeleer de academische, of de economische. Het laat mooi zien dat ons leven is verdeeld over verschillende kalenders, telkens een wereld op zich.
Toch is er eigenlijk maar een wereld. Telkens staan we dus voor de taak om aan te geven hoe die verschillende kalenders elkaar beïnvloeden. De kerkelijke kalender projecteert de grote heilsfeiten van duizenden jaren op een jaar: schepping (Kerst) – verzoening (Pasen) – verlossing (Pinksteren) zijn immers een samenvatting van de heilsgeschiedenis. De dagelijkse tred van werk en vrije tijd en de arbeidskalender van vakantie en arbeidsperiode staan daar haaks op. Je moet moeite doen die kalenders bij elkaar te brengen.
Dat moet ook telkens opnieuw. Getuige het bericht van Mattijs de Mooij (hieronder) gaan we het nu een keer proberen zonder kerkbanken. Je kunt dat louter zien als multifunctioneel gebruik van een kerk, maar het beïnvloedt ook de liturgie: als je elkaar ziet staan of zitten tijdens de liturgie beleef je die anders. Een gemeenschap waar je bij hoort is niet een gegeven, maar de gemeenschap zelf moet telkens opnieuw gesticht worden. Zo is dat in onze tijd. In de jaren 90 ben ik er zelf nog mee bezig geweest te onderzoeken of die banken niet weg konden, precies om die reden. Ze moesten toen blijven, want (a) iedereen was eraan gewend en (b) veel mensen van de lutherse gemeente waren nog in leven die in de zestiger jaren dik betaald hebben om daar eiken houten banken te krijgen.
Het laat zien hoe je vaak in de loop van de tijd iets van nood moet doen, wat je niet vrijwillig wilde doen. Dat zeg ik niet om achteraf mijn gelijk nog te halen, want dat is goedkoop, maar wel als waarschuwing: je moet op tijd veranderen om te voorkomen dat je voor de verandering een hogere, soms te hoge prijs moet betalen.
Het achterliggende probleem blijft nogmaals en steeds: hoe deze twee kalenders, het kerkelijk jaar van de eeuwigheid, en de arbeidskalender van het dagelijks leven bij elkaar te brengen.
1. Van het bestuur – Hans Breugem namens het bestuur van de KahN
Op 7 september is er koffie en lunch op de Voorstraat na de dienst. Eenieder wordt weer verzocht waar mogelijk een salade voor te bereiden, graag met vermelding van de ingrediënten. Lees verder
2. Kerkbanken te koop en de voorgenomen herinrichting van de kerkzaal – Mattijs de Mooij
De stichting die nu zorg draagt voor de exploitatie van de lutherse kerk aan het Noordeinde gaat over tot herinrichting van de kerkzaal. Mattijs vertelt erover. En doet een oproep. Lees verder
3. Huiskamergesprekken over “veerkracht” – Otto Kroesen
De huiskamergesprekken beogen zoveel mogelijk meelevende leden van de Kerk aan het Noordeinde met elkaar in contact te brengen. Iedereen wordt uitgenodigd in te tekenen voor een avond. Centraal staat kennismaking en gesprek over wat ons beweegt. Lees verder
4. Viering voor de vrede – initiatiefgroep Stadsklooster
Vredesviering, woensdagavond 3 september (aanvang 19.30 uur, een loop 19:00 uur). In de kapel van woonzorgcentrum Abtswoude, Aart van der Leeuwlaan 332 in Delft. Lees verder
5. Nabeschouwing over ons Kerstverhaal – Gé de Joode
Gé de Joode is misschien wat vroeg met het uitpluizen van feiten en alternatieve feiten rond het kerstverhaal. Je kunt er niet vroeg genoeg mee zijn. Lees verder
6. De automatische piloot – Otto Kroesen
Een afsluitende reflectie: datgene waar je je het minste bewust van bent, stuurt je het meeste aan en zo zit het ook met de religie en de moderne samenleving. Lees verder
7. Gedicht – Ad Straub
Rode lijn – rood jasje Lees verder
1. Van het bestuur
Hans Breugem namens het bestuur van de KahN
Sloten wij het seizoen 29e juni af met een geslaagde en voor ons inspirerende gemeentezondag met een hoge opkomst dan kondigen wij nu de startdienst seizoen 25/26 aan op zondag 7 september. Aanvangstijd 11.30 in de kerk en na afloop op de Voorstraat met koffie/thee en een eenvoudige lunch. Je kunt voor een bijdrage in de zin van een salade, een quiche of iets dergelijks zorgen. Noteer wel de gebruikte ingrediënten i.v.m. voedselallergieën.
Voor hen die staan te popelen, nog even geduld dus.
Wij zijn erg gelukkig met het feit dat Anne -Ruthi Knevel zich als nieuw bestuurslid aanmeldde. Doet haar voorbeeld volgen? Als er een schaap over de dam is…Dat zou geweldig zijn en onze taak aanmerkelijk verlichten! Op de valreep van het schrijven van deze uitnodiging meldt zich Iris Wierstra als kandidaat. Ook met haar kan kennis gemaakt worden op de startzondag.
Samen met ons stelt Anne een enquête op, die met name over de tijden van onze kerkdiensten zal gaan. Het plan is deze begin september digitaal te verzenden.
Op 7 september zal aan jullie ook de nieuwe vertrouwenpersonen worden voorgesteld die wij na het overlijden van Bart van de Veer, moesten zoeken.
Het zijn Frieda Spanjersberg en Max Mesman. Beiden al bekend met het werk en actief binnen de Protestantse Gemeente Delft (PGD). Frieda is een goede bekende binnen de KahN, actief op het kerkelijk bureau voor o.a. het kerkblad en lid van de Raad van Kerken. Max hebben wij uitvoerig ingelicht over onze kerkgemeenschap, met name dat deze oecumenisch is.
Zij deden dezelfde opleiding als Bart van de Protestantse kerk Nederland en doen het werk in strikte vertrouwelijkheid zoals eerder is toegelicht op een gemeentezondag.
Zij zijn te bereiken via e-mail vertrouwenspersoon@pgdelft.nl Meer informatie is te vinden op de website van de Protestantse Gemeente Delft. Blijf alert op grensoverschrijdend gedrag en reageer daarop.
Inmiddels hebben degenen die daarvoor in aanmerking komen hun VOG gekregen.
Hans Oranje lichtte ons tijdens de gemeente zondag in over de positie van onze kerk binnen de PGD. Wij zijn afhankelijk van hen, van een financiële bijdrage en als de partij die onze subsidie bij de PKN (70% van het totaal) voor het kerkelijk werk onder studenten formeel moet ondersteunen. Hans legt de laatste hand namens ons, KahN en MoTiv, aan het schrijven van een position paper, wat noodzakelijk is om de algemene kerkenraad over de brug te krijgen. Zowaar een moeilijke en zware taak! Er gingen vele gesprekken aan vooraf met diverse partijen en personen samen met Kees Kruijff en Hans Breugem.
Tenslotte is er voor zondag 12 oktober opnieuw een gemeentezondag gepland. Zet dit in de agenda svp. Wij zien jullie dan graag weer terug. Terug
2. Kerkbanken te koop en de voorgenomen herinrichting van de kerkzaal.
Mattijs de Mooij
Zoals wellicht bekend bestaan er al langere tijd plannen om het kerkgebouw meer geschikt te maken voor meer multifunctioneel gebruik. Dit met het oog op de toekomst. De plannen hiervoor beginnen concreter te worden: met name vervanging van de kerkbanken door stoelen maakt de kerkzaal beter inzetbaar voor diverse activiteiten. Het plan is om de kerkbanken en houten ondervloer te verwijderen en dan een vlakke vloer te maken. Betrokkenen bij de kerk vanuit de geloofsgemeenschappen, de buurt en de vriendenstichting willen we de gelegenheid geven een kerkbank te kopen. De banken zijn 3,35 meter, van eiken en wegen circa 80 kg. We organiseren hiervoor 1 of 2 ophaaldagen. Details volgen. Bent u geïnteresseerd in een bank? Vanaf zaterdag 30 augustus (zomerbuurtborrel Vriendenstichting in de kerk) is het de bedoeling om dit initiatief te starten en kan interesse kenbaar gemaakt worden. De verbouwing zal in het komende seizoen plaatsvinden, maar de exacte data moeten nog worden bepaald. Dit wordt uiteraard zo goed mogelijk afgestemd met alle vaste huurders en gebruikers van het kerkgebouw.
Voor vragen en interesse kan je je wenden tot Bert Tretmans of Mattijs de Mooij. Terug
3. Huiskamergesprekken over “veerkracht” – Otto Kroesen
Hopelijk weet iedereen het nog: de vorige keer hebben we gesproken over “de dialoog”. Kunnen en willen we nog spreken met elkaar in de huidige samenleving? Daarbij hebben we de dialogische methode gebruikt die ook in gebruik is bij de jezuïetenorde: iedereen spreekt zich uit, maar je zet niet mening tegenover mening. Integendeel, je vraagt om verduidelijking en zo ook in een tweede ronde.
Dat was ook zelf een oefening in dialoog: aandachtig luisteren zodat spreken antwoorden wordt in plaats van reageren.
In de huiskamergesprekken van dit jaar zetten we dat voort met als kernwoord veerkracht: waar halen we veerkracht vandaan om tegenslagen op te vangen, om met tegenstellingen om te gaan? Veerkracht verdraagt zich niet met het hebben van een “kort lontje”. Je gaat het gesprek aan, probeert je te herpakken als het niet goed gaat, en je durft het gesprek aan ook als er weerstand is.
Een woord verwant aan veerkracht is spankracht: je leeft niet alleen in het heden, maar je hebt iets meegekregen om uit te putten. Je leeft ter wille van een toekomst die nog aan jouw eigen leven voorbij ligt. Je leeft op langere tijdgolven en wie weet, mogelijk is dat een definitie van geloof. Want hoop heb je voor de dingen waar je mee bekend bent, geloof heb je in een toekomst die onbekend en onzeker is, en dat geeft spankracht aan het heden. Je leeft dan niet zonder oriëntatie, maar richt je op het ene dat nu nodig is, en je doet dat met liefde: geloof, hoop en liefde spannen een tijdboog, als het gewelf van een regenboog boven je.
De data:
Donderdag 9 oktober, 20:00 uur.
Maandag 13 oktober, 20:00 uur.
Woensdag 15 oktober, 20:00 uur.
Donderdag 16 oktober, 20:00 uur.
Maandag 27 oktober, 20:00 uur.
Donderdag 30 oktober, 15:00 uur, ‘s middags dus.
Je kunt een datum naar voorkeur uitkiezen en je opgeven bij Otto Kroesen, ottokroesen@gmail.com Terug
4. Viering voor de vrede – initiatiefgroep Stadsklooster
Vredesviering, woensdagavond 3 september (aanvang 19.30 uur, een loop 19:00 uur). In de kapel van woonzorgcentrum Abtswoude, Aart van der Leeuwlaan 332 in Delft. Het thema van de viering is ‘Adem vrede’.
5. Nabeschouwing over ons Kerstverhaal
Gé de Joode
Ik zal in hetgeen volgt gebruik maken van de King James (KJ) vertaling (uit het Grieks)
en onze Statenvertaling (SV) (uit het Grieks EN Hebreeuws).
We kennen allemaal het traditionele kerstverhaal met de volgende ingrediënten:
een stal, dieren, herders, en drie koningen met giften.
Allen verzameld rond een pasgeborene in een kribbe (voederbak).
Prachtig en zeer huiselijk, maar klopt dit met het geschrevene in de Bijbel?
In sommige andere vertalingen lezen we over geheimzinnige bezoekers uit het oosten genaamd ‘magi’ (in het Grieks ‘Magoi’) en dus NIET over koningen !
“Now AFTER Jesus was born in Bethlehem….. wise men from the east came to Jerusalem,
saying, ‘Where is he who was born king of the Jews’ (uit King James – Matt. 2: 1-2).
Merk een paar dingen op:
- Er wordt GEEN GETAL genoemd. Nergens staat in de tekst ‘drie’.
- De bezoekers komen aan NA Jezus geboorte – NIET dezelfde nacht.
- De bezoekers bezoeken Jezus in een HUIS (Matt. 2:11), niet in een stal of kribbe.
- De bezoekers worden WIJZE MANNEN genoemd en NIET koningen.
Waar komen de verschillen nu vandaan ?
De idee van ‘drie koningen’, ontwikkeld later in de Christelijke traditie, lijkt geinspireerd
te zijn door de ‘drie giften’ : goud, wierook en mirre (Matt. 2:11).
Maar dat betekent helemaal niet dat er drie bezoekers waren, maar alleen dat zij drie
soorten giften meebrachten.
Wat betreft de titel ‘koninklijk’, dat zou zijn overeenkomstig de teksten uit Psalm 72:10 of
Jesaja 60:6, waar geschreven wordt over koningen die giften brengen aan de Messias.
Tot overmaat van ramp heeft de traditie de ‘drie’ bezoekers (wijze mannen of magiërs)
ook nog namen gegeven: Melchior, Caspar en Balthasar die NERGENS in de Bijbel genoemd worden !
Het lijkt allemaal een onschuldige mix van van alles en nog wat.
Maar we moeten beseffen hoe gemakkelijk een traditie de oorspronkelijke tekst overschrijft !
Oftewel: HOE BELAGNRIJK HET IS DE BIJBELSE TEKSTEN NAUWKEURIG TE LEZEN EN TE BESTUDEREN EN TE INTERPRETEREN
Tenslotte: Jezus is niet op 25 december geboren. Vele bijbelkritici plaatsen dat moment ergens in juni.
De kerstboom dan? Een ‘heidens’ (scandinavisch ?) gebruik om de komst van het komende (zon)licht te vieren. Als we de komst van Jezus zien als het komende Licht in de wereld dan kan ik dat gebruik accepteren. Terug
6. De automatische piloot
Otto Kroesen
In het recht is het zo dat je aansprakelijk bent als je zelf bewust bent. Als aangetoond wordt dat je minder of verminderd (zo heet dat dan) toerekeningsvatbaar was, dan ben je ook minder schuldig. Je kunt daaraan zien hoezeer het zelfbewustzijn centraal staat in onze cultuur.
Zelfbewustzijn: je weet wat je doet en je kunt de consequenties overzien, je hebt er voor gekozen. Dan heb jij de regie over jezelf en je eigen bestaan. Dat klinkt goed allemaal.
Maar nu: hoe zelfbewust je ook bent, je wilt ook meedoen. Je wilt ook niet helemaal buiten de boot van de gangbare opvattingen vallen. Voordat je het weet heb je je keuzen gemaakt omdat anderen dat ook doen.
Als ik, bijvoorbeeld, vakantieverhalen van mensen hoor, dan hoor ik heel vaak juist wat er mis ging. Je moest heel lang in de file staan, het was snikheet op de plaats van bestemming, de eigenaar van de lodge had nergens voor gezorgd, je maakte zelfs een bosbrand mee in de buurt. Maar je moet eraan meedoen, want anders had je geen vakantie! Wat is daar toch aan de hand?
Het voorbeeld kan met vele andere aangevuld worden en toont aan: juist daar waar jij dacht de regie te hebben, wordt over jou de regie gevoerd. Een hogere macht stuurt je aan en die is niet zichtbaar. Die hogere macht stuurt je van achteren aan. Die heeft zich als het ware in je rug genesteld.
Goed is het om zo de onuitwisbare religieuze dimensie van je bestaan te ontdekken! Als je daarvoor op vakantie moet, dan is dat het waard. Het blijft natuurlijk de vraag of je in je onderworpenheid aan hogere machten, onderworpen bent aan de ware God.
Maar die vraag is wel een goed begin voor een nieuw seizoen van bezinning op de machten die ons naar hun eigen zin onderwerpen daar waar wij denken zelf het onderwerp van de zin te zijn. Terug
7. Rode jasje – Ad Straub
Zondag nogmaals dat oude rode jasje uit de schuur gehaald.
We gaan een rode lijn trekken die al zo vaak en zovele jaren is overtreden
weggetrapt, overreden door rupsbanden.
Ik ben nooit onderwezen over de Nakba
Thuis tijdens de afwas kwam Yasser theedoek soms ter sprake
en vroeg ik me af waarom Israël altijd douze points kreeg.
Ook na een stom liedje, ik vroeg niet door.
In de Bijbel werd veel gelezen over Filistijnen.
Ze werden meermaals verslagen, ik heb ze verward met Palestijnen.
Onze oorlog was een koude oorlog.
Ik ging de straat op tegen wapens
die gelukkig niet kwamen.
Onbegrijpelijke dingen gebeuren gewoon.
Ik ben getraind in wegkijken, negeren, stil blijven.
Doof voor de schreeuw om menselijkheid en recht.
Nog een keer dan, de straat op, in het rode jasje.
Ik zou het moeten verscheuren van woede, wanhoop en verdriet.
Ad Straub
Delft, 17 juni 2025 Terug