Inleiding – Otto Kroesen
Het is de bedoeling dat het Dienblad de onderlinge communicatie dient. Bij het lezen van de verschillende bijdragen merk ik tegelijkertijd dat we in zeer verschillende werelden leven. Het zijn natuurlijk altijd tekstfragmenten, stukjes, puzzelstukjes, maar probeer eens de puzzel te leggen. De stukjes spreken vanuit een verschillende geest, ze ademen een verschillende sfeer. Dus gaan ze vermoedelijk langs elkaar heen. Een mooie definitie van communicatie die ik eens hoorde: “Communicatie is zo dicht mogelijk langs elkaar heen praten.” Maar het kan vanzelfsprekend wel (of misschien juist niet vanzelfsprekend!) dat de verschillende sprekers, omdat ze verschillen, juist elkaar iets te zeggen hebben. Lees maar, en kijk of het lukt.
Diensten
| 4 oktober om 10:00 | Pieter Lugtigheid | Kindernevendienst |
| 11 oktober om 11:30 | Günther Sturms | Cantorij en kindernevendienst |
| 18 oktober om 10:00 | Mechteld de Boer – van Doorninck | Taizé viering |
1. Geestelijke verzorging of pastoraat? Woensdag 30 september, 20:00 uur, Voorstraat 60
Hoe om te gaan met levensbeschouwing binnen de pastorale ‘hulpverlening’ – David Schiethart en Iris Wierstra
David Schiethart en Iris Westra zijn in gesprek over de transformatie van studentenpastoraat naar geestelijke verzorging. Lees verder
2. Gemeentezondag 4 oktober 2026 – Hans Oranje
Een indringend gesprek is nodig om over waar we staan met betrekking tot aanstelling van een studentenpastor, financiën, en hoe wij er als gemeente voor staan. Lees verder
3. Warmteoverdracht, hoe werkt dat in theorie en in de praktijk? dr. René Delfos,
René Delfos geeft een lezing over warmte en kou, warmte en koelen, op 3 november op Voorstraat 60. Lees verder
4. De nieuwe inrichting van de kerkzaal van de Lutherse Kerk – Mattijs de Mooij, Bert Tretmans
De Stichting die het beheer voert over de lutherse kerk heeft gezorgd voor een nieuwe inrichting en Mattijs en Bert vertellen erover. Het is nog maar het begin. Lees verder
5. Motiv on campus
De rubriek Motiv on Campus houdt ons op de hoogte van de werkzaamheden van MoTiv aan de TU Delft. Telkens vertelt een van de werkers in het veld iets over vorm, inhoud en doel van deze Motiv-presentie aan de TU Delft. Deze keer David Schiethart en zijn rondleiding over de campus. Lees verder
6. Alhamdoelillah of Hallelujah – een vergelijking – Gé de Joode
Deze 2 woorden betekenen hetzelfde maar functioneren niet hetzelfde in de taal. Lees verder
7. Bij zinnen komen (2) – Heel de mens – Otto Kroesen
Wat komt er na de bergrede? Genezingen, of beter helingen. Is dat wel de weg naar maatschappelijke veranderingen? Lees verder
1. Geestelijke verzorging of pastoraat? Woensdag 30 september, 20:00 uur, Voorstraat 60
Hoe om te gaan met levensbeschouwing binnen de pastorale ‘hulpverlening’.
David Schiethart en Iris Wierstra
Binnen iedere zorginstelling is er wel een dienst Geestelijke Verzorging. Zo ook bij Defensie en bij Justitie. Binnen het onderwijs heeft dit nog niet algemeen ingang gevonden. Wel zien we dat er steeds meer aandacht is voor mentaal welzijn en zingeving van scholieren en studenten. En ook wordt de noodzaak van geestelijke verzorging steeds meer erkend. Maar dat wil nog niet zeggen dat iedere onderwijsinstelling nu ook al een dienst geestelijke verzorging heeft.
Binnen de universiteiten bestaat er wel al heel lang het fenomeen ‘studentenpastoraat en studentenkerk’. Zo ook in Delft. Het initiatief kwam vanuit de kerken. Maar hoe zit het nu met die relatie? Speelt de levensbeschouwelijke achtergrond nog door in het dagelijkse werk van studentenpastores?
Wij, Iris en David willen hierover met jullie in gesprek gaan. In februari van dit jaar is Iris gepromoveerd op een proefschrift over de rol en de plek van levensbeschouwing binnen de geestelijke verzorging en de veranderingen die daarin zijn te zien als gevolg van secularisering en pluralisering. Vanuit haar kennis slaan we vervolgens een brug naar de geestelijke verzorging binnen de TU.
Onze opzet is om het terrein te verkennen. Conclusies hoeven wat ons betreft niet meteen getrokken te worden. Deze avond is bedoeld voor iedereen die interesse heeft in dit werkveld. Terug
2. Gemeentezondag 4 oktober 2026
Hans Oranje
Na de viering van zondag 4 oktober 2026 (aanvang: 10.00 uur!) is er een gemeentezondag op de Voorstraat 60. Deze zou eerst na de viering op 20 september 2026 plaatsvinden. Op zondag 20 september 2026 zal de viering echter in het teken staan van de Vredesweek en het plan is om daarover na de viering met elkaar door te praten.
Tijdens de gemeentezondag zal het bestuur de gemeenschap bijpraten over de zoektocht naar financiën voor het salaris van een nieuwe protestantse studentenpastor. Vervolgens komen de financiën van onze gemeenschap aan de orde. Daarover zullen we het indringend met elkaar moeten hebben. Voor de zomer is al meegedeeld dat er een flink tekort is: we geven veel meer uit dan er aan bijdragen binnenkomt. De oproep daarbij om extra bijdragen heeft helaas nog geen resultaat gehad. Het tekort is alleen maar toegenomen. Op de gemeentezondag willen we met elkaar bespreken hoe dat komt en welke mogelijkheden er zijn om daar iets aan te doen.
Vanzelfsprekend is de gemeentezondag ook bedoeld om elkaar te ontmoeten. De gemeentezondag begint direct na de viering om ongeveer 11.15 uur met koffie, thee en wat lekkers. Gezien het vroegere tijdstip zal het bestuur geen lunch verzorgen. We streven naar een eindtijd van 13.00 uur. Terug
3. Warmteoverdracht, hoe werkt dat in theorie en in de praktijk?
Dr. René Delfos, Universitair Hoofddocent transportverschijnselen bij de Faculteit Werktuigbouwkunde aan de TU Delft – Lezing bij KahN, 3 november 2026
Het vakgebied ‘Warmteoverdracht’ was en is zeer belangrijk in onze directe dagelijkse omgeving, en ook voor de maatschappij om ons heen. Één van de grote vraagstukken rondom de energietransitie is bijvoorbeeld hoe we onze huizen koel houden in de zomer, en warm in de winter… Ook het bedrijfsleven zit vol met processen waar zaken gecontroleerd moeten opwarmen of afkoelen, of waarbij de temperatuur juist nauwkeurig geregeld moet zijn; en het liefst ook nog (energie)zuinig …
In deze luchtige presentatie kijkt René Delfos op een ietwat fundamentele manier naar Warmteoverdracht; wat zijn de werkingsmechanismen? En hoe wordt dit vak aan de TU Delft gedoceerd? en hoe probeert men dat aan de hand van praktische voorbeelden uit eigen omgeving voor de studenten tastbaar te maken. In deze presentatie neemt René ook voorbeelden uit vrienden- en familiekring mee! En hij laat enkele demonstratie-experimenten zien om de werking te verhelderen.
Geen ingewikkelde formules of diepgaande voorkennis nodig: een gezonde nieuwsgierigheid naar hoe de wereld om ons heen werkt is voldoende!
Opgeven bij: Iriswierstra@outlook.com Terug
4. De nieuwe inrichting van de kerkzaal van de Lutherse Kerk
Mattijs de Mooij, Bert Tretmans
Banken eruit, stoelen erin.
Na de zomerstop zijn we als Kerk aan het Noordeinde weer samengekomen; over de drempel van onze vernieuwde kerk gestapt.
De banken zijn eruit, de stoelen zijn in een nieuwe opstelling plaatst. De houten vloer met de stalen platen heeft plaats gemaakt voor een natuurstenen vloer.
De koffie wordt niet meer in het vertrouwde keukentje geschonken.
Het vernieuwde interieur is voor veel mensen wennen.
Actie!
In de vakantie is er door veel mensen intensief gewerkt aan de transitie van het interieur van onze vertrouwde Lutherse Kerk.
Op 27 mei 2026 ontving de Stichting tot Behoud van de Lutherse Kerk de omgevingsvergunning (bouwvergunning) voor het vervangen van de vloer.
Dat was voor ons als het ‘aanjaagteam’ het sein ‘GO’ ! Plannen en regelen!
De eerste maandag na onze laatste dienst is iedereen in actie gekomen.
De kerkbanken zijn voor een vriendelijk prijsje verkocht aan buren, geïnteresseerden en zelfs aan een restaurant. Ook de houten vloer en de stalen platen zijn afgevoerd, het hout van de vloer wordt hergebruikt. Onze buren, de studenten van de Mijnbouwkundige Vereniging hebben hierbij enthousiast geholpen.
De tegelzetter Diederik Klaassen, kwam heel wat uitdagingen tegen. Maar met veel geduld en hard werken ligt de nieuwe vloer van Belgisch hardsteen er perfect bij. Helaas bleek het niet mogelijk om onder de tegels van Belgisch Blauwsteen vloerverwarming te installeren. De ‘vrij hoogte’, de maat tussen onderkant en bovenkant van de nieuwe vloer bleek te krap. Door het gebruik zullen de tegels wat grijzer en doffer worden.
Stoelkeuze
Parallel aan de werkzaamheden heeft de stoelencommissie gezocht naar tweedehands stoelen voor tijdelijk gebruik. De AOK (Adviescommissie OmgevingsKwaliteit) , de welstand- en monumentencommissie stelde bij de vergunningverlening enkele voorwaarden: een aantal kerkbanken moet behouden blijven, er moet een historisch kleurenonderzoek van de lambrisering worden uitgevoerd en er moet een integraal kleurenplan voor het interieur worden opgesteld. De definitieve keuze voor nieuwe stoelen maakt onderdeel uit van dat bredere kleurenplan en is daarom uitgesteld.
En verder ?
Direct na oplevering van de vloer vond een lunchconcert plaats, gevolgd door het gebruik van de kerk als één van de nieuwe locaties voor Delft Jazz. Inmiddels wordt de kerkzaal weer volop benut voor uiteenlopende activiteiten, waarbij ontmoeting en bezinning centraal blijven staan. De reguliere kerkdiensten blijven op de gebruikelijke momenten mogelijk.
Het ‘aanjaagteam’ gaat op verzoek van de betrokken twee stichtingen verder. We willen nog aan de slag met de audiovisuele installatie, optimalisatie van de koffie- en theevoorziening, aandacht voor de toiletten, het uitvoeren van het kleurenonderzoek en het reguliere onderhoud moet ook gewoon uit gevoerd worden. Voor dat laatste zullen jullie in het voorjaar een enorme steiger in de steeg naast de kerk zien verschijnen.
Zo groeit de Lutherse Kerk stap voor stap toe naar een toekomstbestendige ruimte, met respect voor haar geschiedenis en oog voor haar gebruikers. Terug
5. Motiv on campus
De rubriek Motiv on Campus houdt ons op de hoogte van de werkzaamheden van MoTiv aan de TU Delft. Telkens vertelt een van de werkers in het veld iets over vorm, inhoud en doel van deze Motiv-presentie aan de TU Delft. Deze keer David Schiethart en zijn rondleiding over de campus.
On tour over de campus
David Schiethart
In Puttershoek waar ik tot voor kort ambulant predikant was, heb ik verteld over het studentenpastoraat en over de TU. Dat vonden ze interessant. Daarom heb ik voorgesteld om een rondleiding te geven over de campus, inclusief een verhaal over ons werk. Dat wilden ze wel! De eerste keer was in mei, op een zaterdag, net toen er een duurloop over de campus was. Het was mooi weer en er was volop activiteit.
Ik heb de mensen mee genomen langs een aantal bijzondere kunstwerken op de campus, te beginnen bij het ‘gestolen’ beeld van Prometheus. Voor wie het niet weet, Prometheus was een titaan, een Griekse half god-half mens. Hij stal het vuur van de goden voor de mensen, opdat ze het warm zouden hebben en dingen konden maken. Daarom staat hij op de campus, omdat hij mensen de mogelijkheid bood iets te maken. Dat is techniek. (De bijbelse figuur Tubal Kain) had ook gekund.) Later is het beeld van Prometheus gestolen en nooit teruggevonden, vandaar dat er nu een nieuw beeld staat dat de contouren aangeeft.
Ik vind het is een goede keuze van de TH, om juist dit beeld te kiezen, want het element ‘diefstal’ zit er in. Want wanneer je iets maakt, heb je daarvoor grondstoffen en energie nodig, die je moet onttrekken aan de aarde, ook een vorm van diefstal. We kunnen overigens moeilijk anders. Willen we overleven, dan zijn energie, grondstoffen en techniek onontbeerlijk.
Van Prometheus is het een leuke wandeling langs de Walk of Fame, naar de Geodetische lijn en het beeld van de rivieren dat de gevel van Civiele Techniek siert. Ook de betonnen lippen, het intelligentste fietspad van Nederland (helaas onlangs verwijderd) de 3D-geprinte tafeltennistafel en de kleuren blauw en rood op EWI heb ik meegenomen in mijn verhaal. En natuurlijk de torenvalk die nestelt hoog onder het dak van dit gebouw. Ook leuk, het bordje binnen, bij de ingang van Civiel, met de lijn erop, dat aangeeft wat het zeeniveau is.
Tijdens een kopje thee bij X heb ik verteld over wat pastoraat onder jonge mensen die van alle windstreken komen zoal is. Ik merk dat daarvoor altijd interesse is, mede vanwege de leeftijd, want het is deze leeftijdsgroep die in de meeste kerken er niet is.
Op de terugweg vertel ik nog over de olifant in de vijver voor 3ME en beelden op de dakrand, de boot met de ‘bijlboeg’ om daarna te eindigen bij de betonnen salami plakken voor de aula. Een goede plek om te eindigen met een verhaal over de architectuur van de aula (brutalisme) en over het ontwerp van de UB.
Ik werk inmiddels niet meer in Puttershoek, maar ben verkast naar ’s-Gravenzande. Binnenkort leid ik ook mensen uit deze kerk rond over de campus. Maar waarom ook niet een keer mensen van de eigen KahN? Dus wie interesse heeft, meld je bij mij aan! Dan gaan we samen op stap en wie weet zie je nog iets nieuws.
David Schiethart (d.schiethart@motiv,tudelft.nl) Terug
6. Alhamdoelillah of Hallelujah – een vergelijking
Gé de Joode
Alhamdoelillah is een uitdrukking in het Arabisch die “Alle lof zij aan Allah (God)” betekent. De uitdrukking is vergelijkbaar met Halleloe Yah in het Hebreeuws en Soli Deo Gloria in het Latijn. De samenstelling luidt alsvolgt: Al=De, Hamd-oe=Eer/Glorie/Dank, ll=Voor/Aan/Behorende tot, Allah=God.
De uitdrukking ‘alhamdoelillah’ vindt men in de Koran. De uitdrukking komt het eerst voor in het eerste aya van soera ‘De Opening’ (de eerste soera (hoofdstuk)). Het betekent in het dagelijks taalgebruik “Dank aan God” of “God zij dank”. De uitdrukking houdt onder andere in dat al wat men prijst, verheerlijkt of waaraan men dank betoont, zelf in feite slechts dankzij de oneindige genade en goedheid van God in staat is om iets te bereiken. De uitdrukking moet men in beginsel uitspreken met een diep bewustzijn van liefde en bewondering van de macht, glorie en genade van God. In de praktijk is dit in de Arabische landen echter niet altijd het geval, omdat men de uitdrukking zeer veel in de dagelijkse omgangstaal gebruikt en daarbij niet altijd zeer religieuze gedachten erbij heeft.
Voor een beter begrip van de betekenis is het belangrijk te weten dat men in de islam met God verschillende categorieën kwaliteiten associeert. Eén categorie omvat de kwaliteiten die God noodzakelijk bezit op grond van Zijn Almachtigheid, zoals “de Alziende” en “de Alhorende”. Er zijn echter ook kwaliteiten die God niet hoeft te bezitten, maar die Hij gekozen heeft op grond van Zijn genade. Bijvoorbeeld: de Liefhebbende, de Erbarmer, de Barmhartige, de Goedgevende, de Vergevende, de Vrede.
De uitdrukking ‘alhamdoelillah’ is vooral in gebruik bij moslims vanwege de centrale plaats die deze specifieke uitdrukking inneemt in de teksten van de Koran en in de woorden van Mohammed. Echter, ook Arabischsprekende joden en christenen gebruiken de uitdrukking.
In de islam gebruikt men de uitdrukking in het algemeen elke keer als een moslim God de Almachtige wenst te prijzen. Bijvoorbeeld bij het ‘wakker worden’.
“Alhamdoe lillahi allathie ahiana ba’da mamatina wa ilihi n-noeshoer” in het Nederlands is dat “Veel dank aan God die ons leven heeft gegeven na ons dood (slaap) gegeven te hebben en dat onze uiteindelijke terugkeer (op de Laatste Dag) naar God is.”
Het gedachtengoed omtrent het woord ‘Hallelujah’ komt in hoge mate natuurlijk overeen met dat in de islam. Immers wat betekent ‘hallelujah’ ? Deze krachtige uitdrukking heeft een rijke betekenis die diep geworteld is in religieuze en culturele tradities. Het woord komt oorspronkelijk uit het Hebreeuws en betekent letterlijk “prijs de Heer”. Het is een uiting van vreugde, dankbaarheid en aanbidding, vaak gebruikt in religieuze contexten, maar het heeft ook een brede emotionele lading.
Evenals eeder vermeld is ‘Hallelujah’ samengesteld uit twee delen: “halel” wat “prijzen” betekent, en “jah”, een afkorting van de naam van God (JHWH). In de Bijbel vind je veel passages waarin het woord voorkomt, vooral in de psalmen (bijv. psalmen 111 t/m 113). Wanneer mensen hallelujah roepen, vieren ze vaak iets bijzonders. Dit kan een zegen zijn, een wonder of een mooi moment in het leven. Het is alsof je jouw vreugde, dankbaarheid en verwondering aan de wereld wilt laten zien. Het woord laat zien hoe prachtig het is om liefde, verdriet en hoop uit te drukken. Het laat ook zien dat hallelujah meer is dan alleen een religieuze term; het is een universele uiting van gevoel.
Wanneer je hallelujah zegt of zingt, spreek je vaak een emotie uit die moeilijk in woorden te vangen is. Het kan een moment zijn van pure blijdschap, maar ook van reflectie en ontroering. Hier zijn een paar belangrijke punten om over na te denken:
HALLELUJAH als dankbaarheid: manier om je waardering te tonen voor mooie dingen in je leven. HALLELUJAH en waardering: verbondenheid met anderen die dezelfde vreugde e.d. ervaren en HALLELUJAH en hoop: een boodschap van hoop en herstel in moeilijke tijden.
Je kunt hallelujah in je dagelijks leven integreren door simpelweg stil te staan bij de mooie momenten. Of je nu een prachtig uitzicht ziet, hoort dat iemand zijn of haar droom waarmaakt, of gewoon geniet van een goed gesprek met een vriend, neem de tijd om hallelujah te voelen.
Het kan ook helpen om vaker dankbaar te zijn voor de kleine dingen, zoals een kop warme thee of een glimlach van een vreemde.
Bronnen: narviks.nl en wikipedia.org Terug
7. Bij zinnen komen (2)
Heel de mens
Otto Kroesen
In Mattheus 7 loopt de bergrede ten einde. De bergrede bestaat uit opbouwende woorden. Niet louter geboden zoals Mozes gaf, maar elk gebod is ook een belofte. Het koninkrijk is voor de zachtmoedigen, niet oordelen, zelfs liefde tot de vijanden. Wat moet er op de bergrede volgen? In Mattheus 8-12 doet Jezus een hele serie genezingen. Er worden in totaal 10 mensen genezen. Het kan ook eigenlijk niet anders: Genezende woorden, dan volgen helende handelingen.
Jezus heeft heel veel genezingen gedaan, soms zo dat hij niet aan eten toe kwam. Maar waarom hier een serie van 10 eruit lichten? Heeft Mattheus zo wat willekeurig genezingen in zijn verhaal rondgestrooid om de geloofwaardigheid te vergroten? Waaraan moet je denken bij 10? Misschien de 10 plagen in Egypte, die de farao dwingen Israël te laten gaan? Maar: hier geen plagen maar genezingen.
We bekijken ze even van wat dichterbij, achtereenvolgens:
De dienaar van de centurion die meelaats is
Petrus’ schoonmoeder die koorts heeft
Twee bezetenen
Een verlamde
Dat is een handvol, 5 mensen. Laten we de volgende 5 eens opsommen:
De bloedvloeiende vrouw
De dochter van Jaïrus
Twee blinden
Een doofstomme bezetene
De eerste vijf en de tweede vijf lijken op elkaar.
Zie maar:
| De dienaar van de centurion die meelaats is Petrus’ schoonmoeder die koorts heeft Twee bezetenen Een verlamde | De bloedvloeiende vrouw Het dochtertje van Jaïrus dat sterft Twee blinden Een doofstomme bezetene |
Melaatsheid en menstruatieproblemen maken onrein. Jezus erkent die onreinheid niet. Petrus’ schoonmoeder en het dochtertje van Jaïrus kun je ook parallel zien. De twee bezetenen en de twee blinden eveneens: in de ogen van de mensen van toen werden eigenlijk alle ziekten in verband gebracht met boze geesten. De twee bezetenen roepen luidkeels “Wat hebben wij met jou te maken, Zoon van God?” De twee blinden roepen luidkeels: “Heb medelijden met ons, Zoon van David!” Tenslotte wordt er iemand genezen die niet kan gaan, en daarnaast in de andere rij iemand die niet kan horen en spreken. Die is tevens bezeten.
2 handen vol, 2 ronden: 2 mensen die er niet bij horen, 2 mensen die bedreigd worden door de dood, 2 schreeuwende bezetenen en 2 roepende blinden, 2 die verlamd zijn aan ledematen en spreekorganen.
Welk punt wil Mattheus maken? Heel de mens wordt geheeld: dat is wat de goede woorden van de bergrede doen. Ik denk dan: is de leuze “niets doen is geen optie” niet te activistisch? Alsof alleen onze handen genezen worden?
O ja, nog iets: de 10 plagen in Egypte hebben niet geleid tot een ommekeer: de farao was en bleef verhard. Aan het eind van de 10 helingen zeggen de farizeeën: “Het is dankzij de vorst der demonen dat hij demonen uitdrijft”(Mattheus 9: 33). Herodes heeft zich bij de kindermoord gedragen als een Egyptische farao. Hier doen de farizeeën iets soortgelijks. Terug